 | MAWRTH 18fed Tachwedd 2014 Hygyrchedd Geiriau Yn Unig |
| |
| BBC Homepage | | | ||||||||
| |||||||||||
| » | Hanes Cofio Cymru Cymru ar yr Awyr Taith yr Iaith Canrif o Brifwyl BBC Cymru'r Byd Chwaraeon Newyddion Y Tywydd Pobol y Cwm Adolygiadau C2 Llais Llên Tramor Gemau E-gardiau Radio Cymru | | |||||||||
|
| | |||||||||
| Ymateb Cymorth Wedi mwynhau'r ddalen hon? Anfonwch hyn at gyfaill! | | |||||||||
|
|
About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy |
Y
mae’r cynnydd yn dechrau go iawn yn ail hanner yn 18fed ganrif. Er
hynny rhaid cofio hyd yn oed yn 1811, allan o’r wyth deg wyth cantref
yng Nghymru yr oedd mwyafrif trigolion saith deg naw yn dal i ddibynnu
ar y tir am eu bywoliaeth. Erbyn 1851, serch hynny, y mae dwy ran
o dair o deuluoedd Cymru yn cael eu cynhaliaeth o waith ar wahân i
amaethyddiaeth, sy’n golygu, mai Cymru yw’r ail wlad ddiwydiannol
yn y byd, yn dilyn Lloegr. 
Ond
maes o law, yn y de-ddwyrain y mae'r datblygiadau pwysicaf. Y mae
gweithfeydd haearn Merthyr Tudful - Cyfarthfa a Dowlais yn fwyaf arbennig
- yn rhoi i Gymru ei thref ddiwydiannol gyntaf. Erbyn 1830 y mae de
Cymru yn cynhyrchu hanner yr haearn sy’n cael ei allforio o Brydain.
Y mae yna ddatblygiadau economaidd o bwys yn ardaloedd Abertawe, Castell
Nedd a Llanelli, hefyd yn Amlwch lle’r oedd yna waith copr enfawr,
ac yn Eryri lle mae’r chwareli llechi yn disodli cloddio am gopr.
Yn y canolbarth y mae’r diwydiant gwlân yn newid wrth i ffatrïoedd
gymryd lle’r hen ddulliau cynhyrchu traddodiadol. 
