تاسې د وېب‌سایټ داسې بڼه ګورئ چې یوازې متن لري او لږ انټرنېټ کاروي. که غواړئ عکسونه او ویډیوګانې وګورئ، نو د وېب‌سایټ اصلي (لومړنۍ) بڼې ته ورشئ.

د وېب‌سایټ اصلي بڼې ته مې وروله

د وېب‌سایټ دې بڼې په اړه چې ډېر انټرنېټ نه مصرفوي نور معلومات دلته موندلای شئ.

اوکرایین جګړه؛ لومړی ځل ګڼ شمېر ملکي خلک له محاصره شوي ښاره ایستل شوي دي

د اوکرایین له سومې ښاره چې د روسي ځواکونو تر سختې بمبارۍ لاندې و، نژدې ۵۰۰۰ ملکي خلک ایستل شوي دي. د سومې والي وايي، ملکي خلکو د وتلو هغه لار چې پر سې شنبه پرې هوکړه وشوه، پر چهارشنبه هم دوام لري. مسکو د کیېف او ماریو پول په ګډون د ځینو ښارونو د ملکي خلکو وتلو لپاره اوربند اعلان کړی. ملګري ملتونه وايي، له هغه راهیسې چې روسیې پر اوکرایین یرغل کړی، دوه میلیونه اوکراینیان له خپل هېواده وتلي دي.

ژوندی پوښښ

نور سعید

  1. د اوکرایین جګړې وروستی حال

    که همدا اوس د بي بي سي له پاڼې سره یو ځای شوي یاست، دلته د اوکرایین جګړې په هکله وروستي معلومات درسره شریکوو

    • د روسیې دولتي رسنۍ وايي، د اوکرایین په کیېف او نورو ښارونو کې به د دې هېواد پوځیان د ملکي خلکو وتلو لپاره نوی دهلیزونه رامنځته کړي او له بریدونو به ډډه وکړي.
    • دا اعلان په ماریو پول ښار کې د یوې ورته هڅې له ناکامۍ وروسته مخې ته راځي.
    • په ماریو پول کې اوکراییني چارواکو تور پورې کړ، چې د اوربند له اعلان سره سره پر ښار د روسي پوځیانو بریدونو دوام درلود.
    • کیېف ته نژدې ایرپین ښارګوټي کې یوه ښځه او څلور ماشومان د ملکي خلکو تېښتې پر مهال د هاوان یوه برید له کبله ووژل شول.
    • له دې برید وروسته د اوکرایین ولسمشر ولودمیر زیلنسکي پر روسیې تور پورې کړ، چې ملکي خلک وژني.
    • بل لور له همدې کبله په نړیوال بازار کې د تېلو بیې په تېرو ۱۳ کلونو کې تر ټولو لوړ کچ ته رسېدلې دي.
    • اوکراییني ځواکونو ادعا کړې چې ختیځ ښار چوهویېف یې بېرته له روسي ځواکونو نیولی دی.
    • پر سویلي ساحلي ښار مېکوولایېف بیا د روسيې پوځ لخوا د هاوانونو او توغندیو بریدونه له سره پیل شوي دي.
    • بل لور بریتانیا وايي، د روسي یرغل په ترڅ کې به د حکومتي چارو روانو ساتلو لپاره اوکرایین ته ۱۰۰ میلیونه ډالره اضافي مرسته ورکړي.
  2. له روسي پوځیانو سره جګړه په بوچا، هاستومېل او اېرپېن ښارونو کې روانه ده او له همدغه ځایه رپوټونه وايي چې یوه شېبه هم له بمباریو پرته نه وي. اوکرایني چارواکي وايي هڅه کوي چې خلک له دغو ښارونو وباسي. د اوکرایین په دویم لوی ښار خارکیف هم د رپوټونو له مخې ملکي ودانۍ په نښه شوي دي دغه ښار له څو ورځو راهېسې کلابند دی. د روغتیا نړیوال اداره بیا وايي، په اوکرایین کې پر روغتیايي کارکوونکو او تاسیساتو څو بریدونه شوي دي. دغه اداره وايي د جګړې په لومړۍ اوونۍ کې یې شپږ داسې پېښې تایید کړې، چې ډېری درنې وسلې په کې کارول شوې وې.یوه خپلواکه څارونکې اداره وايي چې د روسیې په ۲۹ ښارونو کې د جګړې ضد تر زرو ډېر لاریون کوونکي نیول شوي دي.

  3. د يوې کورنۍ غړي د اېرپین ښار څخه د تیښتې پرمهال وژل شوي

    د نیویارک ټایمز د یوه خبریال لخوا اخیستل شويانځور ښیې چې د یوې کورنۍ درې غړي د کیېف ښلرسره نژدې د اېرپین ښار څخه د تیښتې پرمهال وژل شوي دي.

    عکس د مور او د کورنۍ دوه ماشومانو جسدونه ښیي چېپرسړک کې پراته وو، او اوکرایني ځواکونه هڅه کوي چې د ټپي کورنۍ پلار سره مرسته وکړي.

    نیویارک ټایمز راپور ورکړ، "د دې کورنۍ ماشومان یو تنکي هلک او یوه نجلۍ ده چې شاوخوا اته کلن ښکاري."

    کورنۍ له جګړې څخه تښتیدلې وه، څو بکسونه او یو کوچنی سپی یې ورسره لېږدول.

    دغه کورنۍ د توغنديپه بريد کېوژل شوې ده.

  4. نژدې شل زره بهرنیانو د اوکرایین پر ملاتړ د جګړې غوښتنه کړې

    د اوکرایین د بهرنیو چارو وزیر دیمیترو کولبا په داسې حال کې چې اوکرایین کې پناه غوښتونکي له دې هېواده وځي شاوخوا ۲۰۰۰۰ بهرنیو اتباعو د جګړې لپاره غوښتنلیکونه ورکړي دي.

    دا شمېر وروسته له هغه ثبت شوی چې د اوکرایین حکومت تېره ورځ د غوښتنلیکونو لپاره ویب پاڼه پرانیستله.

    ښاغلي کولبا د یکشنبې په ورځ یوه انلاین کنفرانس ته وویل چې، تر دې دمه ۵۲ هېوادونو په رضاکارانه ډول جګړه کې د ګډون لپاره غوښتنلیکونه ورکړي دي.

    هغه زیاته کړې دا لا نه ده معلومه چې یاد غوښتنلیکونه له کومو هېوادونو راغلي دي.

    د بریتانیا د وسله والو ځواکونو مشر هم بي بي سي سره خبرو کې ویلي، بریتانويان باید اوکرایین ته د جګړې لپاره لاړ نه شي او پر ځای یې له همدې ځایه له اوکرایین سره مرسته وکړي.

  5. ملګري ملتونه: په اوکرایین کې لږ تر لږه ۳۶۴ ملکي کسان وژل شوي

    د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ اداره (اوچا) د فبرورۍ له ۲۴مې راهیسې پر اوکرایین د روسیې د برید د تلفاتو تازه شمېر خپور کړی دی.

    د یادې ادارې د راپور له مخې د ۲۵ماشومانو په ګډون ۳۶۴ ملکیان وژل شوي او ۷۵۹ نور ټپیان دي.

    اوچا زیاتوي چې ښايي د مرګ کره شمېر له دې هم لوړ وي.

    د دغې ادارې په راپور کې همدا راز راغلي چې، د ثبت شویو ملکي تلفاتو ډېره برخه په سیمه کې د چاودېدونکو وسلو د کارولو له امله ده چې د درنو توپونو ګوزار، توغندیز او هوایي بریدونه په کې شامل دي.

  6. زیلینسکي: که مونږ ته الوتکې نه راکوئ نو تاسو غواړئ چې مونږ ووژل شو

    ټولنیزو رسنیو کې خپره شوې ویډيو کې د اوکرایین ولسمشر ولودمیر زیلیسنکي د کیېف سویل لوېديځ څنډې وینیتسیا په ښار کې د ملکي هوايي ډګر د بشپړ ویجاړېډو خبر ورکړی.

    په ویډیو کې هغه د نړۍ مشرانو ته د الوتنو پر ممنوعیت ټينګار کړی دی.

    هغه ويلي "موږ انسانان یوو او ستاسو بشري دنده ده چې زمونږ ساتنه وکړئ، د خلکو ساتنه وکړئ، او تاسو کولای شئ دا ترسره کړئ. که تاسو داسې و نه کړئ، که تاسو لږ تر لږه زمونږ د ژغورنې لپاره الوتکې نه راکوئ دا په دې مانا ده چې تاسې هم غواړئ چې مونږ ورو ورو ووژل شو".

    د ناټو هېوادونو تر اوسه په اوکرایین کې د الوتنې د ممنوع زون د جوړولو نظر رد کړی دی.

    دا په دې معنا دي چې د اوکرایین په اسمان کې هرې الوتکې سره دې ښکېل شي او د اړتیا په صورت کې دې پرې ډزې وکړي.

    خو د هغوی استدلال دا دی چې دا کار به روسیې سره د لا ښکېلتیا لامل شي.

  7. د جګړې په اور کې د واده مراسم

    د خونړې جګړې او وحشت په منځ کې د اوکرایین د ځمکنیو دفاعي ځواکونو یوې جوړې د کییف په څنډه کې یوې پوستې ته نژدې واده وکړ.

    والیري او لوسیا دواړو د کیېف ښاروال او د اوکرایین د وسله والو ځواکونو د نورو غړو په ګډون د واده ساده مراسم ترسره کړل.

  8. له کلابند شوي ماریوپل څخه د ملکي خلکو ایستل بیا ودرول شول

    د سره صلیب نړیوالې ادارې اعلان کړی چې د اوکرایین په سویل ختیځ کې د ماریوپل څخه د ملکي کسانو ایستل یې بېرته بند کړي دي.

    روسي او اوکراییني پوځیان یو بل له اوربنده پر سرغړونې تورنوي.

    د ماریوپل ښار چارواکو نن ویلي، په لنډ مهالي اوربند په دې موخه هوکړه شوې وه چې عامو خلکو ته اجازه ورکړي چې له سیمې ووځي.

    پرون هم په اوربند هوکړه شوې وه خو له اوربند سرغړونې او د بریدونو د دوام له امله د ښاریانو او ملکي کسانو وتل بند و.

  9. د روسیې پر ضد د بندیزونو له زیاتېدو سره، په دې هېواد کې بيلابيلو نړیوالو شرکتونو هم خپل خدمتونه ځنډولي دي.

    په وروستيو کې ويزا و ماسټر کارډ هم خپل بانکي خدمتونه په روسيه کې درولي دي. تر دې مخکې سمسانګ او پې پل هم د خدمتونو د بندولو اعلان کړی و.

  10. پوتین: پر اوکرایین بريد هغه مهال پای ته رسېږي چې د مسکو غوښتنې پوره شي

    د کرملین چارواکي وايي، ولادمیر پوتین د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان سره ټلیفوني خبرو کې ویلي، اوکرایین به هغه مهال خپل نظامي عملیات پای ته ورسوي چې اوکرایین خپلې وسلې په ځمکه کېږدي او د مسکو غوښتنې ومني.

    روسیه تاکید کوي چې پر اوکریین هوايي او ځمکني بریدونه یې "ځانګړي نظامي عملیات" دي.

    پوتین له شواهدو او اسنادو پرته ادعا کوي چې پر اوکرایین برید یې د (نازیسم) د له منځه وړلو په موخه وو.

    د روسیې ولسمشر بیاځلي تاکید کړی چې بریدونه به یې د پلان او وخت له مخې دوام ولري.

    د ترکیې د ولسمشرۍ دفتر ویلي، اردوغان پوتین سره ټلیفوني خبرو کې د بېړني اوربند غوښتنه کړې.

  11. وروستی, ملګري ملتونه: تر یو نیم میلیون ډېر اوکراینیان له جګړې تښتېدلې

    ملګري ملتونه وايي پر اوکرایین د روسیې د یرغل له پیل ارهیسې له دغه هېواده د وتلو کسانو شمېر پر یو نیم میلیون اوښتی دی. کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو د ادارې (یو این اېچ سي ار) مشر فېلېپو ګراندي ویلي دغه کسان تېرو لسو ورځو کې ګاونډیو هېوادونو ته اوښتي دي. د اوکرایین د جګړې له کبله کډوالي له دویمې نړیوالې جګړې را وروسته اروپا کېد کډوالۍ تر ټولو چټکه څپه بلل شوې ده.

  12. چین؛ ناټو دې روسیې سره 'عادلانه' خبرې وکړي

    د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ یي خپل امریکایي سیال انټوني بلېنکن ته ویلي، چین به د هر هغه ګام مخالفت کوي چې د اوکرایین کړکېچ کې 'اور ته لمن وهي'.

    د ګلوبل ټایمز ورځپاڼې رپوټ کې راغلي، دواړو مشرانو د شنبې پر روځ د اوکرایین کړکېچ په اړه تیلیفوني خبرې کړې دي.

    وانګ یي همدا راز پر امریکا، ناټو او اروپایي هېوادونو غږ کړی چې روسیې سره 'عادلانه' خبرې وکړي او د ناټو د پراخېدو په اړه د روسیې اندېښنې ومني.

    نوموړي همدا راز ټینګار کړی چې د اوکراین کړکېچ یوازې د خبرو له لارې حل کېدلی شي او مسکو او کیېف یې مخامخ مذاکراتو ته هڅولي دي.

    پر اوکرایین د روسیې پوځي یرغل چین ته هم دیپلوماتیکې ننګونې زېږولې دي، خو بیجنګ تر دې دمه د مسکو د دې ګام غندنه نه ده کړې.‌

    چین له یوې خوا نه غواړي چې په اروپا کې د جګړې ملاتړ وکړي، خو په ورته مهال له روسیې سره پوځي او ستراتیژیکې اړیکې پیاوړې کول غواړي.‌

  13. بریتانیا: د اوکرایین جګړه به څو میاشتې دوام وکړي

    د بریتانیا د لومړي وزیر مرستیال ډومینیک راب ويلي ټاکلې د اوکرایین جګړه که کلونه نه وي، نو څو میاشتې دوام وکړي

    هغه دا څرګندونې له سکای نیوز سره وروستۍ مرکه کې کړي.

    ښاغلي راب پر دې اړتیا هم ټینګار کړی چې متحدان یې د ده په وینا "ستراتیژیک استقامت" وښيي او په دې توګه دا ډاډمنه کړي چې ولادیمیر پوتین ناکامېږي.

    هغه دا څرګندونې داسې مهال کړې چې تازه د بریتانیا د دفاعي ځواکونو قوماندان 'سر ټوني راداکین' ویلي چې بریتانیا او متحدان یې باید د روسيې د ګواښونو پر وړاندې محتاط واوسي.

    ښاغلي راداکین بي بي سي ته ویلي چې دوی باید د روسیې د ولسمشر د څرګندونو پر وړاندې چې ده "نامانوسه او خندوونکې بللې" ارام او مسوولانه چلن ولري.

    هغه ویلي بریتانیا د نړۍ د تر ټولو ستر پوځي اېتلاف 'ناټو' غړې ده او له ولسمشر پوتین سره مقابلې لپاره پر خپله وړتیا بشپړ باور لري.

  14. د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلېنکن له خپل اوکرایني سیال دیمیتري کولبا سره د اوکرايين او پولنډ پر پوله سره وکتل.

    د امریکا د بهرنیو چارو وزیر د ليدنې پر مهال وویل چې د روسیې پر وړاندې د اوکرایین د مقاومت له امله حیران دی.

    ښاغلي کولبا د اوکرایین د چارواکو غوښتنه تکرار کړه چې د دې هېواد لپاره د ناټو نور نظامي ملاتړ او همدارنګه د الوتنو ممنوع سيمه رمنځته کول دي.

    ښاغلی بلېنکن د مالدووا په ګډون د ختیځې اروپا د ناټو غړو هېوادونو ته سفر کوي.

  15. د اوکرایین د کړکېچ له پیل راهیسې هره ورځ د کډوال شمېر په چټکۍ لوړېږي. د ملګرو ملتونو تازه شمېرې ښيي چې تر اوسه ۱۲ لکه اوکراینیان کډوال شوې دي چې ۷۰۰ زره یې یوازې پولنډ ته تللي دي. په کډوالو شویو نژدې نیمايي یې ماشومان دي چې هنګري، سلواکیا، رومانیا او آن روسیې او بېلاروس ته هم تللي دي.

  16. د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په يوهبیان کې د اوکرايين د ملاتړ له امله د بریتانیا پر حکومت نيوکه کړې ده.

    د روسي رسنیو له مخې، د دغه هېوادد بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا ویلي، له اوکرایین او يا هغه څه چې دې اوکراييني "افراطي ملتپال ځوانکونه" بلليد بریتانیا همکاري به له دوی سره هېره نه کړي.

    نوموړې ويلي، لوی بنديزونه چې لندن يې يو مهم لوبغاړی دی موږ ته د مناسبو غچ اخيستونکو ګامونو پرته بله چاره نه پرېږدي.

    د روسيې د بهرنيو چارو د وزارت وياندې زياته کړه، د دغو بنديزونو پر وړاندې د مسکو له غبرګون سره به په روسيه کې د بريتانيا ګټې کمزورې شي.

    د روسيې رسمي دريځ دا دی چې په اوکرايين کې ملکي وګړو ته ګواښ د روسي ځواکونو له خوا نه بلکې د "اوکرايين ملتپالو" له خوا دی.

    د بريتانيا حکومت اوکرايين ته د روسيې د يرغل پر وړاندې وسلې او مالي مرستې ورکړې دي.

  17. د اوکرایین په دوو ښارونو- ماريپول او والنواخه کې لنډمهال اوربند پلی شوی دی. د اوربند موخه د بشري مرستو رسول او د جګړې په ډګر کې د ولسي خلکو وتل ښوول شوې ده.د ماریپول مرستیال ښار وال پر روسي ځواکونو تور پور کړی چې د ښوونځو او روغتونونو په ګډون پر نورو وداینو بریدونه کوي او پراخ زیانونه یې اړولې دي. مرستیال ښاروال وايي دا کار د دې لپاره کېږي چې د بشري مرستو د رسېدو په موخه یې محاصره کړي. داسې چې په اورکراین کې نور تاز حال څنګه دی، په دې رپوټ کې کتلی شئ.

  18. پر اوکرایین د روسیې د یرغل لسمې ورځې تر ټولو مهم ټکي

    ·روسیې او اوکرایین په ماریوپول او ویلنووا ښارګوټو کې چې تر سختو بریدونو لاندې و د لنډ مهالي اوربند هوکړه کړې چې ملکي وګړي له دې ښارونو ووځي.ټاکل شوې وه چې اوربند د ځايي وخت په سهار ۹ بجو پیل شي او د ملکي وګړو د ویستلو لومړنۍ جوپه به دوه ساعته وروسته ترسره شي.

    ·خو د اوربند له اعلان سملاسي وروسته د ماریوپول مرستیال ښاروال وویل چې روسي ځواکونه لا هم پر ښار ډزې کوي او د ملکي وګړو د وتلو په لاره جګړه روانه ده.

    ·اوکرایین د ملکي وګړو ایستل ځنډولي او له هغوی یې غوښتي چې خوندي ځایونو ته ولاړ شي.

    ·بلخوا بیا د روسیې د دفاع وزارت اوکرایني چارواکي د ملکي وګړو د وتلو په مخنیوي تورن کړي.

    ·د بريتانيا د دفاع وزارت وايي، روسيې ښايي څلور لوى ښارونه خارکیف، چرنيهوف، سومي او ماريوپول محاصره کړي وي.

    ·د سامسنګ، پی پل او زارا په ګډون یو شمیر نورو لویو شرکتونو په روسیه کې خپل فعالیتونه بند کړي دي.

  19. په ټوله نړۍ کې د جګړې ضد لاریونونه

    په زرګونو کسانود نړۍ په بېلابېلوښارونو کې راټول شيچې پر اوکرایین د روسیې د یرغل پر ضد مظاهرې وکړي.

    دا عکسونه د سویس، کرویشیا، تایلینډ او د انګلنډپه لندن کې دي.

  20. د سربیا په پلازمېنه کې په زرګونو کسانو د روسیې په ملاتړ لاریون وکړ

    په وروستیو ورځو کې موږ د نړۍ په بېلابېلو ښارونو کې پر اوکرايین د روسیې د یرغل پر ضد د پراخو لاریونونو شاهدان یوو. خو تېره شپه په زرګونو کسانو د سربیا په پلازمېنه بلګراد کې د روسیې په ملاتړ لاریون وکړ.

    په لاریون کې برخه والو د روسیې بیرغونه او د پوتین عکسونه نیولي وو.

    روسیه او سربیا مذهبي، قومي او سیاسي اړیکې لري.