You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.
Ku soo dhowaada tebinta tooska ah ee maanta
Kooxda Xamaas ayaa sabtidii weerar ku qaadya goob ay ka socotay xaflad heeso iyo ciyaaro ah kadib weerarka kediska ah ee ay ku qaaday Israel. Muuqaal dib laga helay ayaa muujinaya weerarka iyo waxyeelada uu geystay. Halkan ka daawo muuqaalka.
Warbixino dheeraad ah oo la xiriira dagaalka Xamaas iyo Israel
Ciidamada Israel ayaa weli kula dagaallamaya ragga hubaysan oo Xamaas ka tirsan toddobo illaa siddeed goobood oo ku yaalla koonfurta Israel oo u dhow marinka Qasa, sida ay ciidammada difaaca Israel ku sheegeen warbixin kooban oo ay soo saareen.
Goobaha dagaalladu ka socdaan waxaa ka mid ah Be’eri, oo ay galeen xilli habeen ah dagaalyahannada Xamaas.
In badan oo ka mid ah mintidiinta ayaa lagu dilay howgalladan, laakiin qaar kale ayaa weli ku dhuumaaleysanaya guryaha ku yaal kibbutz, sida ay sheegeen milatariga Isreal.
Milatariga Israel ayaa intaa ku daray in ay weerareen in ka badan 1,000 bartilmaameed oo ku yaala Qasa.
In ka badan 1,100 oo qof ayaa kaga dhintay labada dhinac ka dib weerar ballaaran oo ay qaadeen Xamaas oo bilowday subaxnimadii Sabtida.
Soddon iyo lix saacadood ka dib markii ay bilowdeen dagaaladii ugu dambeeyay, waxaa wali laga soo ridayaa Qasa gantaallo lagu garaacayo koonfurta Israa’iil
Duqeymaha aargoosiga ah ee Israel ayaa barakiciyay 123,000 oo qof oo falastiiniyiin ah oo ku nool Qasa iyadoo ku dhawaad 74,000 oo qof ay gabbaad ka dhigteen iskuullo, sida ay sheegtay Qaramada Midoobay.
Cusbitaallada Qasa ayaa wajahaysa koronto la’aan. Qaramada Midoobay ayaa sheegtay in isha kaliya ee tamarta ee Qasa laga yaabo in maalmaha soo socda ay noqoto koronto la’aan isla markaana uu shidaalku ka dhamaado matoorrada.
Dhowr waddan ayaa sheegay in kooxda Xamaas ay dileen ama afduubteen muwaadiniin u dhashay dalalkaas
Maraykanka ayaa Markab uu leeyahay oo qaada diyaaradaha waxaa uu ku soo dhawaaday Israa’iil wuxuuna sheegay in uu hub badan soo diri doono, tallaabadaas oo Xamaas ay cambaaraysay kuna tilmaantay “gardarro”.
Saraakiisha Mareykanka ayaa filaya in Israa’iil ay duulaan dhulka ah ku qaaddo Qasa 48-da saacadood ee soo socota
Qiimaha saliidda ayaa sare u kacay Isniinta maanta ah sababo la xiriira walaac laga qabo in dhacdooyinkii u dambeeyay ay ay saameeyaan wax soo saarka Bariga Dhexe.
Gabadha xildhibaanada ah ee laga soo doorto Minnesota Ilhaam Cumar ayaa cambaareysay weerarka kooxda Xamaas ay ku qaaday Israel. Waxay ku tilmaamtay wax laga argagaxo 'in la laayo dadka aan hubeysneyn iyo afduubka kooxda Xamaas'.
Waxay ku baaqday in labada dhinac ay dejiyaan xaaladda iyo xabad-joojin, iyada oo raacisay in ay sii wadi doonto u dhaqdhaqaadida iyo nabada iyo cadaalada barriga dhexe.
Ilhaam waxaa horey loogu eedeeyay Israel naceyb, iyada oo loo arko inay taageerto kooxaha Falastiin.
Warbixino dheeraad ah oo la xiriira dagaalka Xamaas iyo Israel
Maraykanka ayaa sheegay in “dhowr” qof oo Maraykan ah lagu dilay Israa’iil, inkastoo aanay farriinta ka soo baxday Aqlka Cad aan tiro cayiman la sheegin.
Afhayeen u hadlay Golaha Ammaanka Qaranka ayaa sheegay in dowladda Mareykanka ay si dhow ula socoto xaaladda isla markaana ay xidhiidho toos la leedahay dawladaha hoose ee Israel.
Israel haatan waa saqdii dhexe, halkaas oo guud ahaan dhimashada guud ee ka dhalatay weerarrada kooxda Xamaas ay kor u dhaafayaan 600 oo qof – inkasta oo wararka qaar ay sheegayaan in tiradu intaas ka badan tahay.
Dhanka Marinka Gaza, in ka badan 400 oo qof ayaa lagu dilay duqeymo aargoosi ah oo ay Israa’iil fulisay.
Waakuwan wararkii waaweynaa ee u danbeeyey illaa hadda:
Milateriga Mareykanka ayaa daabulaya maraakiibta badda iyo diyaaradaha dagaalka si "ay u xoojiyaan dadaallada looga hortagayo xasaradaha gobolka" iyadoo ay socdaan dagaallada ka socda Israa'iil, ayaa lagu yiri bayaan kasoo baxay Pentagon-ka.
Xoghayaha Difaaca Lloyd Austin ayaa sheegay in maraakiib badan oo uu ugu muhiimsan yahay markab ay leeyihiin ciidamada badda ee Maraykanka lagu jiheeyay bariga Mediterranean-ka. Hawlgalintan waxa kale oo ka mid ah maraakiibta qaada gantaalaha la hagayo iyo kuwa wax burburiya.
Intaa waxaa dheer, ciidamada Cirka ee Mareykanka ee Bariga Dhexe ayaa la kordhinayaa. "Maraykanku waxa uu sii xoojinayaa joogitaankiisa awoodeed ee calamka si uu uga hortago xasaradaha haddii loo baahdo," ayuu Austin ku daray.
Agab dheeri ah oo ay ku jiraan saanad milatari ayaa sidoo kale loo diraya Israa'iil, iyadoo gargaarka ugu horreeya ee dhinaca ammaanka la filayo inuu yimaado maalmaha soo socda. Austin waxa uu sheegay in falkani "uu muujinayo taageerada birta ah ee Maraykanku u fidinayo ciidamada difaaca Israa'iil iyo dadka Israa'iil".
Wasaaradda caafimaadka ee Gaza ayaa warbixintii u dambeysay ku sheegtay in 413 qof ay dhinteen, 2,300 oo kalena ay dhaawacmeen, ka dib duqeymo aargoosi ah oo ka yimid Israa’iil.
Tirakoobkii ugu dambeeyay ee rasmiga ah ee aan ku hayno tirada Israa’iiliyiinta ee la dilay ayaa ah ilaa 600 oo qof – inkastoo ay jiraan warbixino intaas ka badan sheegaya.
Weeraradii ay qaadeen kooxda Xamaas Sabtidii ayaa muujinayay kacdoonkii ugu weynaa ee labadan dhinac dhex mara muddo tobanaan sano ah. Israa'iil ayaa qaadday duqeymo cirka ah oo ay kaga aargoosanayso Xamaas, waxaana dagaalku ka socdaa gudaha dhulka Israa'iil.
Waxyabihii ugu dambeeyay:
·Israa’iil ayaa sheegtay in 600 oo qof laga dilay tan iyo markii Xamaas ay weerarrada kasoo bilaabeen Qaza. Waxa ay sheegtay in 100 qof la qafaashay in ka badan 2,000 oo kalena la dhaawacay
·Ilaa 370 Falastiiniyiin ah ayaa lagu dilay duqaymaha Israel, sida ay sheegtay wasaaradda caafimaadka ee Gaza. Waxay sheegtay in 2,200 oo qof ay ku dhaawacmeen
·Garabka hubaysan ee Xamaas ayaa saaka sheegay in ay soo bandhigi doonaan tirada askarta Israel iyo dadka rayidka ah ee ay qabteen
·Xoghayaha arrimaha dibadda ee Maraykanka Antony Blinken ayaa sheegay inay jiraan warar sheegaya in muwaadiniin Maraykan ah la dilay. Wadamo kale, oo ay ku jiraan Faransiiska, Ukraine iyo Thailand, ayaa sidoo kale soo sheegay dhimasho
·Laba muwaadin oo British ah ayaa lagu la'yahay Israa'iil - Jake Marlowe oo London ku dhashay iyo sawir qaade Dan Darlington. Nathanel Young, oo 20 jir ah, una dhashay Britain, kana mid ahaa ciidamada Israel ayaa la dilay
·Ilaalada booliska ee Londan ayaa sare loo qaday ka dib markii ay soo baxeen muuqaalo muujinaya wax u muuqda dad u dabaaldegaya weerarka
Sida aan soo sheegnay, dad badan ayaa weli la la'yahay ka dib weerarradii Israa'iil - oo ay ku jiraan qaar ku sugnaa goob faneed ka socotay saxaraha, oo aan ka fogeyn xudduudda Gaza, markii ay dableydu rasaas ku fureen.
Qoysaska iyo asxaabta dadka la la’yahay ayaa tan iyo xilligaas waxa ay soo dhigayeen baraha bulshada sawirrada iyo magacyada iyaga oo weydiinaya: "Ma aragtay?"
Dadka ka maqan ee xafladda joogay waxaa ka mid ah Hersh Golberg-Polin oo Mareykan-Israa'iil ah oo 23 jir ah. Waxa uu halkaas u tagey si uu ugu dabaal dago dhalashadiisa toddobaadkan, waalidkiis ayaa sidan u sheegay wargeyska Jerusalem Post.
Nin kale oo lagu magacaabo Moshe Or ayaa u sheegay Channel 12 in uu baraha bulshada ku arkay muuqaal muujinaya walaalkii iyo saaxiibtiisa oo maxaabiis ahaan loo haysto.
"Muqaalka, waxaad ku arkeysaa Noa [Argamani] oo cabsanaya, argagaxsan, oo ku qaylinaya argagaxa mooto...Walaalkey, oo ah nin weyn... waxaa gacanta ku haya shan qof," ayuu yidhi.
Waxaa hadda nasoo gaaray sawiradan muujinaya isu soo bax lagu taageerayo Falastiiniyiinta marrinka Qasa oo ka dhacay magaalada Beirute e dalka Lubnaan.
Dibad-baxan oo ay dadku ku lulayeen calanka Falastiin iyo Xisbullah, ayaa daba socday madaafiic iyo gantaallo kooban oo Xisbullah ay saaka ku garaacday fariisimaha Israa’iil.
Weeraradu waxay ahaayeen "garab istaagga dadka reer Falastiin", ayaa lagu yiri bayaan. Israa'iil ayaa dhankeeda ku jawaabtay madaafiic.
In ka badan 2,000 oo qof ayaa ku dhintay dhulgariir ka dhacay Afgaanistaan, halka in ka badan 9,000 oo kalena ay ku dhaawacmeen maamulka Taliban ayaa sheegay Axadii, dhul gariirkii ugu xumaa muddo sanado ka oo ruxay dalkan buuraleyda ah ee u nugul dhulgariirka.
Dhul-gariirka Sabtidii ka dhacay galbeedka dalka ayaa ku dhuftay meel 35 km waqooyi-galbeed kaga beegan magaalada Herat, wuxuuna cabbirkiisu ahaa 6.3 magnitude, sida ay sheegtay hay'adda sahaminta dhulka ee Maraykanka (USGS).
Wuxuu ka mid yahay dhul gariiradii ugu dhimashada badnaa ee sanad gudihiisa dhacay, markii dhulgariir ka dhacay Turkiga iyo Suuriya ay ku dhinteen dad lagu qiyaasay 50,000 bishii February.
Gaadiidleyda ayaa gabbaday markii uu dagaal ka dhacay waddada 4-aad ee u dhow Emunim, Israel.
Dagaal u dhaxeeya ciidamada Israel iyo maleeshiyaadka Falastiin ayaa weli ka socda dhulka Israa’iil ee u dhow Qasa kadib weerar ballaaran oo ay qaadeen Xamaas Sabtidii.
Waa xilli ay kooxaha falastiiniyiintu gaari kusii riixayaan Israa'iili ay qabteen.
Xamaas ayaa sheegtay inay haysato boqolaal maxaabiis ah oo askar iyo shacabba isugu jira, ayna shaacin doonaan magacyada dadkaas saacadaha soo socda.
Halkan ayaan idiinkusoo gudbin doonnaa guud ahaan wararkii u dambeeyay ee dagaalkaas.
Kooxda kubadda cagta ee Xulka Qaranka Soomaaliya ayaa maanta ka dhoofay garoonka Aadan cadde iyaga oo ku wajahan dalka Morocco, si ay uga qayb galaan tartanka isreereebka koobka aduunka.
Falanqeeyaha ciyaaraha Maxamed Cumar Baakaay ayaa sharxaya.
Labo dalxiise oo Israa’iiliyiin ah iyo ninkii waday oo Masaari ah ayaa lagu toogtay magaalada loo tamashalaha tago ee Al-Iskandariya sida ay sheegtay Wasaaradda Arimaha Dibadda ee Israa’iil.
Askari boolis ah ayaa rasaas ku furay koox dalxiisayaal Israa’iiliyiin ah oo joogay magaalada, askarigu hadda wuu xiran yahay sida la soo weriyay.
Telifishanka Extra News ayaa isna ka soo weriyay il wareed dhinaca amaaanka ah oo aan la sheegin in uu jiro dhaawac qof kale gaaray.
Waa weerarkii ugu horreeyay ee noociisa ah muddo tobannaan sano ah oo Israa’iiliyiin loogu gaysto gudaha Israa’iil.
Safaaradda Israa’iil ee UK ayaa xaqiijisay in muwaadin Biritish ah oo la yiraahdo Jack Marlawe lagu la’yahay Israa’iil kaddib weerarka Falastiiniyiintu qaadeen shalay.
Ma cadda in la qafaashay iyo in kale.
Sida laga soo xigtay hooyadiis, Marlowe wuxu ahaa shaqaale amaan oo ka shaqaynayay meel ku dhaw xadka Qasa.
Iimayl ay safaaraddu uga jaawabaysay su’aal la soo weydiiyay ayay ku sheegtay “Wuu maqan yahay, ma garanayno in la qafaashay xiligan.”