چرا زنان بیشتر از گرما رنج می‌برند؟

    • نویسنده, ایمیلی اتکنسن
    • شغل, بی‌بی‌سی
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۷ دقیقه

زیر فشار شدید، زودرنج، سرگیچه، نفخ، خسته.

این‌ها کلماتی‌اند که بارها در پیام‌های ارسالی زنان به بی‌بی‌سی تکرار شده‌اند؛ زنانی که هنوز به‌طور کامل از موج گرمای بی‌سابقه ماه جون بهبود نیافته‌اند و اکنون خود را برای روزهای گرم‌تر پیش‌رو آماده می‌کنند.

گرمای شدید می‌تواند بر هر فردی تأثیر بگذارد. اما داکتر نگهت عارف، متخصص صحت زنان به بی‌بی‌سی گفت، موج‌های گرما در واقع نوعی «آزمون فشار» برای سیستم قلبی‌عروقی زنان هستند و تأثیر آن‌ها بر زنان بیش از مردان است.

داکتر کت پینهو گومز، پژوهشگر و مشاور صحت عمومی در مؤسسه سلامت جهانی دانشگاه کالج لندن می‌گوید، زنان نسبت به مردان در معرض مرگ‌ومیر ناشی از گرما آسیب‌پذیر تر هستند؛ اگرچه به شواهد بیشتری در این زمینه نیاز است.

بنابراین همزمان با این که تغییرات اقلیمی موج گرمای شدید را به سمت بریتانیا می‌کشاند، کارشناسان خواستار آگاهی‌ بیشتر در زمینه خطرات گرما برای زنان و راه‌های مقابله با آن شده‌اند.

سطح هورمون‌ها و واکنش بدن

داکتر عارف می‌گویند از نظر بیالوژی یا زیست‌شناسی زنان را دو چیز بیشتر آسیب‌پذیر می‌سازد: بلند رفتن و پایین آمدن سطح هورمون‌ها و واکنش بدن ما در برابر گرما.

تحقیقات، به‌شمول مطالعه‌ای از سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که زنان معمولا کمتر عرق می‌کنند و تنها زمانی شروع به عرق‌ریزی می‌کنند که درجه حرارت خیلی بالا باشد.

این امر، توانایی بدن ما را در دفع گرمای شدید کاهش می‌دهد و سبب می‌شود تا به سختی تشخیص بدهیم که بدن ما تحت فشار قرار دارد، چون عرق نمی‌کنیم تا بفهمیم گرم شده‌ایم.

این تحقیق همچنین نشان داد که زنان نسبت به مردان گرمای درونی و میزان چربی بیشتر دارند که یک لایه اضافی عایق را تشکیل می‌دهد.

داکتر عارف اضافه می‌کند، این عوامل را که با نوسانات طبیعی هورمون‌های زنان ترکیب کنید سیستم تنظیم دمای بدن در مغز را از حالت تعادل خارج می‌کند.

در جریان دورهٔ قاعدگی، پیش از دوران یائسگی، دوره یائسگی، بارداری و در جریان شیردهی سطح استروژن و پروجسترون تغییر می‌کند، که سبب می‌شود کمتر قادر به تنظیم حرارت بدن باشید.

تمام این‌ها کار سیستم عروقی قلبی ما را دشوار می‌سازد، به‌ویژه در هوای گرم.

اما این‌ فقط ویژگی‌های بدن نیست که مبارزه زنان در برابر گرمی را سخت‌تر می‌سازد. داکتر گومز از نویسندگان تحقیق «مروری بر تفاوت‌های جنسیتی در مرگ‌های ناشی از تغیرات اقلیمی» می‌گوید، شرایط اجتماعی و اقتصادی نیز می‌تواند تأثیر حتی بیشتری بر توانایی زنان در مراقبت از خود در هوای گرم داشته باشد.

برای مثال، زنانی که دستمزد کمتری دریافت می‌کنند یا بیشتر از دیگران مسئولیت مراقبت از اعضای خانواده و عزیزان خود را بر عهده دارند، ممکن است با دشواری بیشتری بتوانند از خود در برابر گرما محافظت کنند.

سن نیز عامل مهم دیگری است. داکتر پینیو-گومز توضیح داد که هرچه سن بالاتر باشد، آسیب‌پذیری در برابر گرما بیشتر می‌شود. باتوجه به اینکه زنان به طور متوسط عمر طولانی‌تری نسبت به مردان دارند، در نتیجه بیشتر در معرض پیامدهای و مشکلات سلامتی ناشی از گرمای شدید قرار می‌گیرند.

سالمندان همچنین بیشتر در معرض ابتلا به زوال عقل یا دمنشیا قرار دارند؛ وضعیتی که می‌تواند توانایی فرد در تشخیص احساس تشنگی را محدود کند. علاوه بر این، برخی از سالمندان به بیماری‌هایی مبتلا هستند که نیازمند مصرف داروهای ادرارآور برای کاهش فشار خون است. هر دو عامل می‌توانند افراد را بیش از پیش در معرض تنش و آسیب ناشی از گرما قرار دهند.

دوره قاعدگی تان شاید نا راحت تر به نظر برسد

داکتر عارف می‌گوید همان‌گونه که سطح هورمون‌های تان در دوران قاعدگی پایین و بالا می‌رود به همان اندازه حساسیت‌تان در برابر گرما تغییر می‌کند.

در نیمه دوم قاعدگی سطح پروجسترون زنان افزایش می‌یابد. این می‌تواند گرمای بدن را افزایش دهد و به زمانی که بدن گرم باشد ناراحتی را تشدید کند.

سپس با شروع قاعدگی، سطح استروژن، هورمونی که نقش مهمی در تنظیم حرارت بدن دارد، به پایین‌ترین حد خود می‌رسد و در نتیجه فشار بیشتری بر قلب وارد می‌شود تا بدن را سرد نگه دارد.

میکائلا فین، ساکن شمال لندن که در جریان موج گرمای اواخر جون در دوران قاعدگی به سر می‌برد، گفت:

«میزان خونریزی من طبیعی بود، اما افزایش قابل‌توجهی در خستگی، سرگیجه، اضطراب و بی‌خوابی را تجربه کردم.»

«شیفت‌های کاری من هم دقیقاً با همان روزها همزمان شده بود. هنگام شاور گرفتن در صبح احساس ضعف و بی‌حالی شدیدی داشتم؛ بنابراین ناچار شدم واقع‌بین باشم و به محل کار اطلاع دهم که به علت بیماری نمی‌توانم سر کار حاضر شوم. بدنم کاملاً فرسوده شده بود و درد و گرفتگی شدیدی را تجربه می‌کردم.»

چارلی پادوک، ۲۷ ساله از جنوب لندن، نیز گفت: «نزدیک بود دو بار بیهوش شوم وگرما واقعاً طاقت‌فرسا بود.»

جس آلینگهام، ۲۶ ساله، هم گفت که «بیش از حد معمول کاملاً خسته» بوده و دچار «مه‌گرفتگی ذهنی کامل» شده است.

داکتر عارف همچنین تأکید کرد که با از دست دادن خون در دوران قاعدگی، بدن آهن نیز از دست می‌دهد و این موضوع می‌تواند بر کیفیت خواب تأثیر بگذارد.

او افزود که کمبود آهن –که پژوهش‌ها نشان می‌دهد به‌ویژه در زنانی که قاعدگی‌های شدید دارند شایع است- بر انتقال اکسیژن در بدن نیز تأثیر می‌گذارد و در نتیجه بار بیشتری بر سیستم قلبی‌عروقی وارد می‌کند.

احساس گرمای ناگهانی و عرق شبانه ممکن است شدیدتر شود

به گفته داکتر عارف، احساس گرمای ناگهانی و عرق شبانه در میان زنانی از علائم شایع در زنانِ در دوران پیش‌یائسگی و یائسگی است که در نتیجه کاهش سطح هورمون استروژن رخ می‌دهد.

این وضعیت می‌تواند برای زنانی نیز رخ دهد که به‌علت درمان‌های دارویی یا جراحی وارد یائسگی مصنوعی می‌شوند.

این روش‌ها برای درمان سرطان‌های حساس به هورمون و برخی بیماری‌های مهم زنان، مانند آندومتریوز و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) به کار می‌روند.

داکتر عارف می‌گوید، در دوران موج گرما، ممکن است گرمایش شید و عرق‌ریزی شبانه با دفعات بیشتر و شدت بالاتری رخ دهد. او افزود که بر اساس پژوهشی دربارهٔ تأثیر تغییرات اقلیمی بر یائسگی، این علائم می‌توانند در نتیجهٔ گرمای جهانی بیش از پیش تشدید شوند.

هیلاری سیریف ۵۷ ساله از چشایر انگلستان می‌گوید: «واقعا ناخوشایند است به‌ویژه از طرف شب.»

او می‌گوید: «تازه چشمت گرم می‌شود که ناگهان شروع می‌شود. از قبل هم گرم است و هیچ راهی برای سرد شدن نداری. مثل این است با یک ضربهٔ دوگانه روبه‌رو می‌شوی. هورمون‌درمانی جایگزین (HRT) خیلی کمک می‌کند، اما کاملاً آن را کنترل نمی‌کند.»

داکتر روزالین وست، ۴۱ ساله از کترینگ که در دورهٔ پیش‌یائسگی قرار دارد، می‌گوید تحمل موج گرما «فقط به بقا محدود می‌شد.»

او می‌گوید: «مرتب لباس زیرم را تغییر می‌دادم و در نهایت، من و دوستم به طور پوشیدن سینه‌بند را کنار گذاشتیم، چون عرق‌ریزی و احساس ناراحتی واقعاً آزاردهنده بود.»

بارداری زنان را بیشتر در معرض استرس گرمایی قرار می‌دهد

زنان باردار به‌علت افزایش تولید گرمای ناشی از سوخت‌وساز بدن و نیاز بیشتر به مایعات، در تنظیم درجه حرارت بدن با دشواری بیشتری مواجه می‌شوند؛ موضوعی که بر اساس پژوهشی که اوایل امسال در نشریهٔ لنست منتشر شد، آنان را بیشتر در معرض تنش و فشار ناشی از گرما قرار می‌دهد.

البته هورمون‌ها نیز در این میان نقش دارند.

همین تحقیق نشان می‌دهد که نوسان در سطح پروجسترون در اوایل تا اواسط بارداری می‌تواند شما را گرم‌تر بسازد.

در اواخر بارداری سطح این هورمون همراه با استروژن افزایش می‌یابد که حرارت بدن‌تان را نیز پایین می‌آورد.

اندازه و وزن بدن نیز تأثیرگذار است.

داکتر عارف توضیح می‌دهد: «بدیهی است که هرچه بارداری پیشرفته‌تر باشد، فشار بیشتری بر سیستم قلبی‌عروقی وارد می‌شود، چون شما یک انسان را در درون خود حمل می‌کنید.»

این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که تنش ناشی از گرما ممکن است احتمال بروز پیامدهای نامطلوب برای مادر و نوزاد را افزایش دهد، به‌ویژه در بارداری‌هایی که از ابتدا در گروه پرخطر قرار دارند.

جس بلوم، ۳۵ ساله، در انتظار تولد نوزادش در پایان ماه جولای است. او می‌گوید: «حاملگی در ماه‌های اوج تابستان واقعاً جهنم است؛ به معنای واقعی کلمه جهنم.»

او می‌گوید برای مقابله با گرما، گاهی روی کف آشپزخانه می‌خوابد و هر شب حمام آب سرد می‌گیرد. او با شوخی می‌افزاید: «گاهی هم یک آیسکریم همراه من بود.»

نشانه‌های خستگی ناشی از گرما و حمله گرما را بشناسید

نتایج یک تحقیق گسترده از پژوهش‌های مرتبط با تأثیر قرار گرفتن در معرض گرما نشان می‌دهد که گرمای شدید با افزایش خطر بیماری‌ها و مرگ‌ومیر ناشی از مشکلات قلبی‌عروقی ارتباط دارد، به‌ویژه در میان زنان.

در طول موج‌های گرما، فشار اضافی واردشده بر قلب می‌تواند باعث کاهش فشار خون شود. این وضعیت، در کنار از دست دادن مایعات و املاح بدن از طریق عرق‌ریزی، ممکن است به گرمازدگی خفیف یا فرسودگی ناشی از گرما منجر شود.

اگر فشار خون بیش از حد کاهش یابد، خطر بروز حملهٔ قلبی نیز افزایش پیدا می‌کند.

داکتر عارف توصیه کرد: «با علائم گرمازدگی و فرسودگی ناشی از گرما آشنا باشید، مایعات فراوان بنوشید، از پنکه و وسایل سردکننده استفاده کنید. فعالیت ورزشی خود را پیش از طلوع یا پس از غروب آفتاب انجام دهید. از کریم ضدآفتاب استفاده کنید و چرخه قاعدگی خود را زیر نظر داشته باشید.»

او افزود: «با گرما مانند یک آزمون فشار برای سیستم قلبی‌عروقی برخورد کنید. سرعت فعالیت‌های خود را کاهش دهید و از بدن‌تان مراقبت کنید.»

او همچنین از کارفرمایان، همکاران و سیاست‌گذاران خواست نسبت به حساسیت زنان در برابر هوای گرم «آگاهی و توجه بیشتری» داشته باشند.

داکتر پینیو-گومز نیز با این نظر موافقت کرد و افزود: «ما به حضور زنان بیشتری در میزهای تصمیم‌گیری، و در جایگاه‌های قدرت و نفوذ نیاز داریم»؛ زنانی که احتمالاً بیش از مردان از نیازها و چالش‌های زنان آگاه هستند.

داکتر عارف نیز گفت: «این یک مشکلِ زنان نیست، بلکه یک مشکل اجتماعی است. اگر بتوانیم شرایط را برای زنان به‌درستی فراهم کنیم، در واقع برای همه افراد جامعه شرایط بهتری ایجاد کرده‌ایم.»

گزارش تکمیلی توسط الیکس اتنسون و ماری لیچفیلد